persianweblog persianblog
روزی روزگاری

"سينماي اقتباسي"، خلق تصوير با مفاهيم و مضامين بومي در معيار جهاني

اقتباس يا گرته‌برداري در سينما به عنوان يك اصل مهم از ادبيات و رمان براي خلق تصوير با مفاهيم و مضامين بومي كه در شكل جهاني نيز براي ديگران قابل استفاده است در سينماي امروز جهان داراي اهميت است.

ادبيات به عنوان خاستگاه داستان پردازي و خلق رمان همواره مورد توجه فيلمسازان و سينماگران بوده است هرچند برخي نويسندگان با ناخرسندي به عدم وفاداري سينماگران به دست نوشته‌هاي آنان هيچ‌گاه به سينمااعتماد نداشتند.

اقتباس نيز به عنوان پلي ميان ادبيات كه از آن به عنوان حوزه عميق نوشتاري ياد مي‌شود با دنياي تصوير كه برگرفته از هنرهاي مختلف (هفت هنر) است، قلمداد مي‌شود.

اما اقتباس با اين پيشينه از ديدگاه جامعه‌شناسي چگونه به‌خدمت سينما در مي‌آيد و چه شرايطي بر سبك و فرهنگ فيلم حاكم است كه ضامن و متضمن كاربرد يا الگوهاي نخستين ادبي است ؟
پاسخ به اين پرسش‌ها در ذات خود سينما نهفته است، چرا كه تاريخ اين هنر - صنعت نسبت به مقوله اقتباس نسبت حجم ثابتي دارد و كاركرد ويژه آن در هيچ لحظه‌اي ثابت و متغيير ناپذير نبوده است .

گزينش نوع الگوها نخستين اقتباس چيزهاي زيادي را درباره نقش و اهداف سينما در هر دهه گوشزذ مي‌كند. به علاوه ، راهكارهاي سبك شناختي براي ساخت بندي مطابق داستان ها، نه فقط شاخصه‌ي سبك يك دوره است بلكه ممكن است از اساس، سبك آن دوره را نيز دچار تغيير و تحول سازد.

" بازن " نظريه‌پرداز حوزه ادبيات، دراين مورد از عصرپيش از جنگ جهاني دوم به اقتباس‌هاي كوكتو، ولز، اليويه، ويليام وايلر و ديپران، اشاره دارد و سعي كرده براي آثار تئاتري شيوه‌هاي تازه‌اي را به جهت برابري با تئاتر جدي بر روي سينما بگشايد.

اين نوع نگرش در حوزه اقتباس نوعي ميزانسن پديد آورد كه پيامدهايش در ساخت مكبث، والدين بي‌دردسر، روبان‌هاي كوچك و هنري پنجم ديده مي‌شود.

كوكتو، نيز در اين عرصه سبك خود را از آثاري همچون همشهري كين و امبرسون‌هاي باشكوه وام مي‌گيرد و به مفهوم تازه از فضاي نمايش مي‌رسد.

فرانسوا تروفو نيز همچون بازن، اقتباس را نه مطرود بلكه شاخص راهنماي هر عصر مي‌داند. سينماي مولف مورد حمايت ترفو، رقيب سينماي مبتني بر اقتباس محسوب نمي‌شود، بلكه برعكس رقابت ميان يك شيوه اقتباس باشيوه ديگر مي باشد .

نمونه‌هاي اشاره شده به جامعه شناسي اقتباس بي‌درنگ ما را متوجه مبادله‌ي پيچيده ميان دوره ها، سبك ها، مليت‌ها و موضوعات مختلف مي‌كند.از ديگر سو فيلمسازي پيوسته رخدادي است كه در آن يك نظام در قالب گفتمان استفاده و دچار تغيير و تحول مي‌شود.

اقتباس نيز شكلي خاص از گفتمان ، اما نه شكل غيرقابل تصور آن است.

"جيمز دادلي اندرو" اقتباس را نوعي جنگ عليه جوهره رسانه‌هاي ارتباط جمعي يا گريز ناپذيري آثار هنري مستقل نمي‌داند. بلكه اين مقوله را به همان گونه برگرفته از شيوه‌هاي فرهنگي براي نيل به ادراك دنيايي و دنياي ناظر عنوان مي‌كند.

اقتباس از ديدگاه وي با توجه به كاركردهاي مورد اشاره دريچه‌اي به دنياي تصوير از نگاه نوشتار است كه بعضا اين نوع نگاه عامل ايجاد موج در حوزه تصوير مي‌شود .

هرچند اقتباس آن گونه كه در سينماي جهان متداول است در صنعت فيلمسازي داخل نيامده و نتوانسته همچنان عامل پيوند نويسندگان و فيلمسازان به دليل بي اعتمادي يادشده رمان نويسان به سينما شود اما هرگاه با دقت و اين امر حاصل شده نتيجه مطلوب بوده است .

سينماي ايران با توجه به اينكه در مسير پيشرفت قرار گرفته و از سويي احياي سينماي ملي و فاخر را دستمايه كار و به‌عنوان چشم‌اندازي قابل دسترسي پي جويي مي‌كند بهره‌گيري از اقتباس در توليد آثار فرهنگي را امري اجتناب ناپذير براي خود محفوظ مي‌داند.

پيام هاي ديگران ()        link        شنبه ٢٢ دی ،۱۳۸٦ - حسن معظمی

افت فشار و قطعی گاز گریبان سينماها را گرفت

افت فشار و قطع گاز شهري، فعاليت برخي سينماهاي پر مخاطب تهران را در اين روزها دچار اختلال كرده است.

"غلامرضا موسوي" عضوشوراي عالي تهيه‌كنندگان ، گفت: متاسفانه در اين روزهاي تعطيل و زمستاني، بيشتر سينماهاي تهران كه پايگاهي براي تفريح خانواده به شمار مي روند با قطعي گاز روبه رو شدند و خانواده‌ها نمي‌توانند در اين سرما به سينما بروند.

وي در عين حال فروش سينماها را با توجه به مشكل بوجود آمده مناسب ارزيابي كرد و افزود: در روزهاي نخست تعطيلات اعلام شده زمستاني ، فروش بليت مناسب بوده اما با قطعي گاز، سينماها با نزول شديد فروش روبه رو هستند.

"منوچهر حسين زاده " مدير سينما ايران (مجموعه فرهنگي - هنري تهران) نيز در اين خصوص ، گفت: متاسفانه علي رغم اينكه سينما جايي براي اعتلاي فرهنگي است و خانواده‌ها سينما را جايي امن براي گذراندن اوقات فراغت مي‌دانند، در اين روزهاي تعطيل و برفي ، سينما با قطعي گاز از طرف شركت گاز و نبود سيستم گرمازا روبه رو شده است.

وي افزود: پر مخاطب‌ترين سينماهاي تهران از جمله سينما صحرا، سروش و قدس در اين چند روز دچارقطعي گازشدند به طوري كه ما با اعتراض مخاطبين روبه رو هستيم.

حسين زاده درباره فروش سينماها با توجه به اين مشكل گفت : قطعي گاز موجب نزول فروش در سينماهاي پرمخاطب شهر شده و مخاطبين زماني كه با فضاي سرد سينما روبه رو مي‌شوند بليت را پس مي‌دهند.

وي توضيح داد: به دليل مشكل بوجود آمده ناچار شديم براي آگاهي مردم بر روي گيشه اطلاعيه‌اي نصب كنيم مبني بر اينكه سيستم گرمايش سينما به دليل قطعي گاز كار نمي‌كند.

 مسئولان ذيربط در معاونت امور سينمايي وزارت ارشاد نيز با ابراز نگراني از اين اختلال در اكران فيلم ابراز اميدواري كردند كه اين مشكل هرچه سريعتر رفع شده و خواستار توجه مسئولان شركت گاز به اين معضل در اماكن فرهنگي و سينمايي شدند .


پيام هاي ديگران ()        link        شنبه ٢٢ دی ،۱۳۸٦ - حسن معظمی

شهردار تهران: سينما آزادی برای جشنواره فجر آماده می شود

شهردار تهران اعلام كرد كه مجموعه سينماي آزادي تا جشنواره بين‌المللي فيلم فجر آماده بهره برداري مي‌شود.

"محمد باقر قاليباف" در بخشي از گفت‌وگو با نشريه فاينشنال تايمز، يادآور شد كه بازسازي اين سينما كه ساختمان اصلي آن در سال ‪ ۱۹۹۷‬در آتش سوخت ، كمتر از ‪ ۱۸‬ماه زمان خواهد برد و ما بر آن هستيم تا جشنواره بين‌المللي فيلم فجر را امسال با هماهنگي و همراهي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در آن مكان برگزار كنيم.

برنامه احداث سينماي آزادي پس از ‪ ۱۰‬سال با ايجاد انگيزه از سوي موسسه سينماشهر معاونت امور سينمايي دربهسازي و بازسازي سينماها و فشار رسانه‌ها و مطبوعات و تاكيد بر ضرورت داشتن چنين مكان فرهنگي از سوي حوزه هنري و با مشاركت شهرداري تهران آغاز شد.

از شهردار تهران پرسيده شد: آيا با توجه به برخي ناهماهنگي‌ها و كندي روند درامور عمراني بويژه در حوزه شهري، اين پيش بيني كمي بلند پروازانه نيست ؟
او پاسخ داد: خير، ما آن را تكميل مي‌كنيم، همانطور كه در مراسم كلنگ زني ساخت سينما آزادي گفتم، طبق برنامه ريزي آن را مورد بهره‌برداري قرار مي دهيم.

اين مجموعه در زميني به مساحت ‪ ۸۵۰‬متر و در زيربنايي بالغ بر ‪ ۱۲‬هزار مترمربع، پنج سالن را در خود جاي داده كه گنجايش اصلي آن بيش از ‪ ۶۰۰‬نفر و ظرفيت هر يك از سالن‌ها بالغ بر ‪ ۱۶۰‬صندلي است.

سينما آزادي، سوم ارديبهشت سال ‪ ۱۳۴۸‬با اكران فيلم سينمايي "مارليك" در چهارراه عباس آباد تهران آغاز به كار كرده بود.

اين سينما در سالهاي ‪ ۵۵‬و ‪ ۶۹‬نيز دچار آتش سوزي خفيف شد اما در حادثه فروردين ماه ‪ ۱۳۷۶‬به طور كامل تخريب و از بين رفت.

پيام هاي ديگران ()        link        شنبه ٢٢ دی ،۱۳۸٦ - حسن معظمی

شريفی نيا از نظريات سينمايی نوه امام خمينی (ره ) در حاشیه فرزند صبح می گويد

محمدرضا شريفي نيا" كه در فيلم "فرزند صبح " به كارگرداني بهروز افخمي در نقش حاج سيد احمد خميني فرزند فقيد امام ( ره ) ايفاي نقش كرده علاقه مند است كه بحث و گفت وگوهاي خود درباره سينما با حجت‌الاسلام حاج سيد حسن خميني نوه بنيانگذار جمهوري اسلامي را ارايه كند.

فيلمبرداري ، فيلم فرزند صبح كه به دوران زندگي بنيانگذار جمهوري اسلامي مي‌پردازد به تازگي پايان يافت.

 شريفي نيا براي نزديك شدن به شخصيت فرزند امام(ره ) ، ارتباط نزديكي با حجت‌الاسلام سيد حسن خميني داشته است.

به عقيده اين بازيگر ، انتشار نظرات نوه امام(ره ) درباره سينما و بازيگران ، موضوع جذابي است .

شريفي نيا تمايل دارد كه اين بحث‌ها كه بخشي از آنها با نوه امام (ره ) انجام شده و بخشي به آينده موكول شده را ارائه دهد.

بازيگر فيلم "فرزند صبح " معتقد است كه نظرات نوه امام (ره ) درزمينه مطالعه كتاب و ديدن فيلم كاملا به روز بوده و ايشان همانند يك منتقد درباره فيلم‌ها نظر مي‌دهد.

به گفته شريفي نيا، نظرات مختلف حجت‌الاسلام سيد حسن خميني درباره سينما كمك بسياري به شريفي نيا در حضور در فيلم فرزند صبح كرده است.

پيام هاي ديگران ()        link        شنبه ٢٢ دی ،۱۳۸٦ - حسن معظمی

"حلقه سبز"، برزخ باور و تكنيك در قامت روح

دنياي ماورا همواره به عنوان يك جذابيت و مرز ميان دانستن براي عبور از جسم و پيوستن به خالق در مكاتب بشري مورد توجه‌بوده و سينما و تلويزيون نيز به عنوان ابراز نوين بصري علاقه‌مند به پرداخت به اين مقوله هستند.

اين عرصه كه در حوزه سينما به سينماي ماورايي و در تقسيم‌بندي جديد به آن "معناگرا" اطلاق مي‌شود، براي تصويرگري نيازمند ايجاد باور نزد مخاطب و مطابق با اصول و ارزش‌هاي مورد قبول اوست.

شايد زماني كه "جري زوكر" در اوايل دهه هشتاد ميلادي فيلم "روح" را با سبك و سياق نوين تكينكي درسينما ساخت، كمتر اين باور وجود داشت كه سينما روزي به توليد آثار ماتريكسي و ديجتيالي روي آورد.

دنيايي مجازي كه از دالان خيال آدمي گذشته و تفكرات او راكه روزي براي سرك كشيدن به دنياي بيرون محال جلوه مي‌كرد، ممكن و شخصيت‌هاي خوب و بد را با ظاهري كه انسان معاصر در ذهن ساخته به تصوير مي‌كشاند.

ماورايي كه انسان‌ها بسته به دين و آئين مورد قبول خود مي‌سازند و نقطه مشتركي را با عنوان "خدا" جستجو مي‌كنند.

انسان‌ها در اين دنياي مجازي بسته به نوع اعمال و رفتارشان به تصوير كشيده مي‌شوند و روي پرده عريض، نمايانگر اخلاقيات و يا پلشتي‌ها هستند.

انسان‌هايي كه در دنيا كارهاي ناتمام داشته و در موقعيت كشته شدن و يا كشتن قرار داشتند و با رفتاري خوشحال و يا خشمگين نقش بازي مي‌كنند، تنها گوشه‌اي از زندگي پر رمز و راز بشر را به تصوير مي‌كشند.

به عقيده بسياري از صاحب نظران عرصه سينما، ارايه تصويراز ماورا فارغ از نوع آگاهي ، عقيده و نوشتار تهيه شده براي ترسيم آن، نيازمند دراختيار داشتن دانش و تكنيك بالا و بهره‌گيري از شيوه‌هاي نوين تصويري است كه سينما و تلويزيون ما با وجود اين اشتياق براي ساخت، از آن بي‌بهره است .

سينماي معناگرا چند سالي است كه جاي خود را به سينماي ديني در حوزه واژگاني داده و برخي نيز از آن به عنوان "سينما حقيقت" ياد مي‌كنند، اما توجه تلويزيون در سريال‌هاي مناسبتي همچون "او يك فرشته بود" و "اغماء" و به تازگي "حلقه سبز" ابراهيم حاتمي كيا، مويد اين رويكرد در رسانه ملي است.

رويكردي كه‌با وجوداشتياق اجتماعي به‌ديدن و باوركردن اين دست داستان‌ها و شخصيت‌ها، به دليل نبود تحقيق و پژوهش و فقر تكنيكي باور پذير نبوده و مخاطب را دچار نوعي تناقض مي‌كند.

"حلقه سبز" حاتمي كيا با وجود بهره‌گيري از داستاني بكر و ارايه بازي روان شخصيت‌هاي اصلي به دليل فقدان تكنيكي و وجود برخي شخصيت‌هاي زائد ، آن گونه كه رسانه ملي از آن تبليغ كرد، از كار درنيامد.

حلقه سبز كه متاثر از داستاني واقعي اما پرداختي مجازي از موقعيت‌هاي ايجاد شده است، شيوه جديد روايي از قصه تكراري "دارا و ندار" و زياده خواهي انساني گرفتار همچون "غلام" است كه قصد بهره‌برداري از برادري نداشته و كودكي كه روزگاري سر راه قرار گرفته "حسن ننه گلاب" است.

روح سرگردان حسن كه در دنياي بيروني سير تكامل را با وجود جسم بيمار و معلول دنيوي طي مي‌كند و "گل بهار" دختري شهرستاني كه براي دكتر شدن (دانشجوي دوره دكترا) با هزاران آرزو به پايتخت آمده را براي ارتباط با ديگران و انتخاب آدمي براي اهداي قلب خود انتخاب مي‌كند.

اين ارتباط، گل بهار را در ابتدا به دليل نداشتن باور وجود روح تا مرز ديوانگي مي‌كشاند و او را نزد دوستان و همكارانش مجنون و كسي كه دائم با خود حرف مي‌زند، جلوه مي‌كند.

حلقه سبز همچنين با پرداختي ظريف اما گزنده به نوعي زياده خواهي برخي از پزشكان را به كل جامعه پزشكي تعميم مي‌دهد و ترسيم‌گر جامعه‌اي است كه به شدت ماديات از توجه به واقعيت‌هاي پيراموني دور ساخته، نشان مي‌دهد.

حلقه سبز باوجود اقبال سيما و پخش خارج از عرف رسانه‌ملي (سه‌بار نمايش در هفته) مي‌توانست پيام‌آور توجه به خويشتن و بازيابي گمگشته‌هاي اعتقادي و ارزشي و يادآور دنياي سبزبيروني باشد،اما نبود پرداخت مناسب و فقر تكينكي به شدت به اين اثر صدمه زده است.

حاتمي كيا كارگرداني در فرمت سينماست كه تلويزيون مي‌تواند عرصه‌اي براي تجربه‌آموزي و تكميل دانش سينمايي او در مقام كارگردان باشد و جايگاه اين فيلمساز صاحب سبك ايجاب مي‌كند كه در نوع انتخاب بيشتر وسواس نشان دهد.

حال كه به ادعاي برخي از فيلمسازان، كار در سينما دشوار شده، نمي‌توان اعتبارحرفه‌اي خود را خرج توليد تله فيلم‌هاي سطحي و يا سريال‌هاي پرهزينه و بعضا بي‌محتوا كرد.

حاتمي كيا از سرمايه‌هاي سينماي ملي بوده كه با ساخت آثار قابل اعتنا ثابت كرده كه حرف‌هاي جديدي از نگاه نسل انقلاب براي نسل جديد دارد و تجربه آموزي در حوزه‌هاي موضوعي جديد حق اوست.

حلقه سبز با وجود كاستي‌هاي مورد اشاره از نقاط قوت خوبي نيز در حوزه بازيگري و كارگرداني برخودار است و مي‌تواند براي گروه‌هاي فيلم و سريال تلويزيون به عنوان يك تجربه مد نظر قرار گیرد. پرداخت تلويزيوني به معنا و ترسيم خير و شر با توجه به حساسيت موضوع فارغ از مشاوره با اهالي فن و صاحب‌نظران و بهره‌گيري از تكنيك روز در قاب كوچك تلويزيون، نمي‌تواند از كاركرد مثبتي برخوردار باشد و اين پرسش را كه رسانه ملي تا چه ميزان به شعور و آگاهي مخاطب قائل هست را در اين زمينه مطرح مي‌كند؟
فضايي كه افراد نيازمند براي ماندن به داشتن محتاج هستند و متمولان بي‌نياز از انتظار كشيدن براي دريافت حيات، همچون اهدا عضو هستند. گيرد.

پخش حلقه سبز ادامه دارد و هنوز زوداست كه پيرامون آن به‌قضاوتي نهايي بنشينيم، اما به لحاظ توانمندي كه در نوع كارگرداني حاتمي كيا وجود دارد نمره ابراهیم  تا نقد نهايي "حلقه سبز" محفوظ است .

پيام هاي ديگران ()        link        یکشنبه ٢ دی ،۱۳۸٦ - حسن معظمی

کشف بیش از ۳۰۰ هزار فیلم کپی غیرمجاز و غیر اخلاقی در تهران

بيش از ‪۳۰۰‬هزار سي دي غير مجاز،مبتذل و فيلم‌هاي در حال اكران در تهران كشف شد.

رييس پليس امنيت عمومي تهران بزرگ گفت: بااجراي مرحله اول طرح جمع آوري سي دي‌هاي غير مجاز و مراكز تهيه و توزيع غير مجاز سي دي و فيلم از طرح امنيت اجتماعي(عصر روز گذشته) بيش از يكصد نفر از عوامل فروش تهيه و فروش سي دي غير مجاز طي عمليات‌هاي جداگانه پليس دستگير شدند.

سردار"محمدرضا عليپور"افزود: عوامل پليس امنيت شب گذشته در يك عمليات ضربتي ضمن پاكسازي نقاط آلوده، پاتوق‌هاي سي دي فروشان و مراكز تهيه كه از قبل شناسايي شده بودند، پاكسازي كردند.

وي‌اظهارداشت: همچنين تعداد زيادي رايانه،رايتر و كيس رايانه كه درمناطق مختلف به صورت غير مجاز اقدام به ضبط و تكثير سي دي مي‌كردند،كشف و ضميمه پرونده شد.

عليپور خاطرنشان كرد: اجراي اين طرح مثل ساير طرح‌هاي امينت اجتماعي تا رفع دغدغه‌هاي شهروندان و پاكسازي نقاط آلوده در تهران بزرگ ادامه دارد.

پيام هاي ديگران ()        link        یکشنبه ٢ دی ،۱۳۸٦ - حسن معظمی

اسپيلبرگ با خاطرات يک جاسوس صهيونيست ، فیلم ضد ایرانی می سازد

استيون اسپيلبرگ" ، فيلسماز يهودي هاليوود، با ساخت يك فيلم  ضد ایرانی ، خود را در اختيار انجام مقاصد كاخ سفيد قرار مي‌دهد.

 اسپيلبرگ آماده شده است تا با استفاده از همه امكانات موجود در هاليوود اقدام به ساخت يك فيلم  پرفروش عليه ايران كند.

اين فيلم كه هنوز اسمي هم برايش تعيين نشده، بر اساس كتابي كه يك جاسوس سابق اسرائيلي به نام "جوال اويو" نوشته است توليد مي‌شود و در آن ايران به جاي ليبي به عنوان عامل پشت پرده و طراح نقشه فاجعه لاكربي معرفي مي شود!
كاخ سفيد و صهيونيست‌ها اميدوارند شهرت اسپيلبرگ در ساخت فيلم‌هاي "ايي تي" و "آرواره‌هاي كوسه" موجب شود تااين فيلم نيز پرفروش شود و اهداف آنان بر آورده شود .

اسپيلبرگ كارگردان برخي از پرفروش‌ترين فيلم‌هاي هاليوود در دهه‌هاي گذشته بوده است .


پيام هاي ديگران ()        link        یکشنبه ٢ دی ،۱۳۸٦ - حسن معظمی